🖋️ अभिजीत राणे लिहितात
- dhadakkamgarunion0
- Dec 5, 2025
- 3 min read
🖋️ अभिजीत राणे लिहितात
4 डिसेंबर हा नौदल दिन का ?
भारतीय नौदल हे जगातल्या सर्वोत्कृष्ट नौदलांपैकी एक आहे. गेल्या अनेक दशकातल्या आपल्या कामगिरीमुळेच शत्रूंच्या पोटात गोळा आणण्याची ताकद आपल्या नौदलाला मिळाली आहे. दरवर्षी भारत ४ डिसेंबर १९७१ ला मिळवलेल्या विजय साजरा करणे आणि शहिदांना श्रद्धांजली वाहण्यासाठी म्हणून नेव्ही दिवस म्हणून साजरा करतो. या दिवशी भारताने भारत-पाकिस्तान युद्धात ऑपरेशन ट्रायडंट यशस्वीरित्या पार पाडले होते. ४ डिसेंबर १९७१च्या रात्री भारतीय नौदलानं पाकिस्तानच्या कराची बंदरावर हल्ला केला, या हल्ल्यात आपल्या नौदलाने तुफानी हल्ला चढवत पाकिस्तानी नौदलाचं प्रचंड मोठं नुकसान केलं. त्यात पाकिस्तानी युद्धनौका, कराची बंदरातील तेलसाठा यासोबतच साधारण ५०० पाकिस्तानी नौसैनिकांना जखमी केलं. या कामगिरीत भारतीय नौदलाच्या आय. एन. एस. निपट, आय. एन. एस. निराघट आणि आय. एन. एस. वीर या मिसाईल वाहक नौकांनी मोठी भूमिका बजावली. या ऑपरेशनमध्ये पहिल्यांदाच अरबी समुद्रामध्ये अँटी शिप मिसाईलचा वापर करण्यात आला होता. त्यामुळे आपण 4 डिसेंबर हा नौदल दिन म्हणून साजरा करतो.
🔽
🖋️ अभिजीत राणे लिहितात
ढासळलेल्या साम्राज्यातून उभा राहिलेला तंत्रशक्तीचा कणा
जगाने कधीकाळी ‘फेल्ड सिस्टिम’ म्हणून हिणवलेला रशिया आजही जागतिक तंत्रशक्ती म्हणून ठाम उभा आहे—ही वस्तुस्थिती अनेकांना गोंधळात टाकते. सोव्हिएत संघाच्या विघटनानंतर आर्थिक कोसळलेपण, संसाधनांची कमतरता आणि आंतरराष्ट्रीय एकाकीपणा असूनही रशियाने विज्ञान, संरक्षण आणि अवकाश तंत्रज्ञानातील आपली परंपरा जपली. कारण त्यांची संशोधनसंस्कृती राजकीय बदलांवर अवलंबून नव्हती; ती संस्थात्मक, दीर्घकालीन आणि सातत्यपूर्ण होती. भारताकडे लोकसंख्या, बाजारपेठ आणि क्षमता असूनही तंत्रज्ञान आयातीवर अवलंबून राहण्याची सवय मोडायला वेळ लागतो. स्वदेशी संशोधनात सातत्य, धोरणात्मक गुंतवणूक आणि दीर्घकालीन दृष्टी या तीन गोष्टींची कमतरता आपल्याला जाणवते. रशियाची ताकद तेल, भू-राजकीय समीकरणे किंवा नेतृत्वापुरती मर्यादित नाही—ती त्यांच्या शतकभराच्या वैज्ञानिक पायाभूत संस्कृतीत दडलेली आहे.
🔽
🖋️ अभिजीत राणे लिहितात
इंडिगोची गडबड : वेगाने वाढणाऱ्या हवाई उद्योगाला धक्का.
४ डिसेंबर २०२५ रोजी इंडिगोसमोर उभा राहिलेला गोंधळ हा केवळ एका कंपनीचा प्रश्न नाही; तो भारतातील हवाई वाहतुकीच्या वाढत्या ताणाचा आरसा आहे. ६०% बाजारहिस्सा असलेल्या कंपनीने क्रू टंचाईकडे दुर्लक्ष करून हिवाळी हंगामात उड्डाणे वाढवली, आणि DGCA च्या नवीन FDTL नियमांमुळे ही कमतरता उघडी पडली. परिणामी शेकडो उड्डाणे रद्द, हजारो प्रवासी अडकले, आणि संपूर्ण व्यवस्थेचा साखळी परिणाम कोसळला. सुरक्षा नियमांवर तडजोड होऊ शकत नाही—हे स्पष्ट आहे. पण एवढ्या मोठ्या नेटवर्कला चालवताना नियोजन, भरती आणि तांत्रिक तयारी यांची जबाबदारीही तितकीच कठोर असायला हवी. प्रवाशांच्या वेळेचा आणि पैशाचा आदर राखणे ही विमान कंपन्यांची मूलभूत जबाबदारी आहे. ही घटना उद्योगाला एकच संदेश देते: वेग वाढवण्यापूर्वी इंजिन सक्षम असणे आवश्यक आहे.
🔽
🖋️ अभिजीत राणे लिहितात
निष्ठा, दगाबाजी आणि सत्तेची नवी व्याख्या
महाराष्ट्राच्या राजकारणात पहाटेच्या शपथविधीची घटना आजही एक प्रतीक बनून उभी आहे—निष्ठा आणि दगाबाजी यांच्यातील सीमारेषा किती पातळ असू शकते याचे उदाहरण म्हणून. त्या घटनेनंतर काही तासांतच सत्तेची समीकरणे उलटी झाली, आणि ज्यांनी पाऊल मागे घ्यावे लागले तेच आज राजकीयदृष्ट्या दुय्यम ठरत आहेत, अशी भावना अनेकांच्या मनात आहे. राजकारणात लाभार्थी कोण आणि किंमत कोण मोजतो—हा प्रश्न नेहमीच गुंतागुंतीचा असतो. पण निष्ठा टिकवणाऱ्यांपेक्षा भूमिका बदलणाऱ्यांना अधिक महत्त्व मिळत असल्याची धारणा निर्माण झाली, तर ती लोकशाहीतील विश्वासाला धक्का देणारी ठरते.सत्ता ही क्षणभंगुर असते; पण विश्वास आणि सातत्य यांची किंमत दीर्घकालीन असते. महाराष्ट्राच्या राजकारणात हा धडा पुन्हा एकदा समोर आला आहे.
🔽
🖋️ अभिजीत राणे लिहितात
वक्फ सुधारणा कायदा : पारदर्शकतेकडे एक कठोर वळण
वक्फ सुधारणा कायदा २०२५ अंतर्गत ‘उम्मीद’ पोर्टलवर मालमत्ता नोंदणीची सहा महिन्यांची मुदत संपत आली आहे, आणि केवळ ३०% मालमत्ता अधिकृतरीत्या नोंदल्या गेल्याची वस्तुस्थिती अनेक प्रश्न निर्माण करते. उर्वरित ७०% मालमत्तांकडे कागदपत्रांचा अभाव असल्याचे सरकारी आकडे सांगतात—हीच बाब या सुधारणा प्रक्रियेचे महत्त्व अधोरेखित करते. पारदर्शकता आणि कायदेशीर मालकी निश्चित करण्यासाठी नोंदणी अनिवार्य असताना काही धार्मिक आणि राजकीय गटांनी विरोधाची भाषा निवडली, तर न्यायालयाने मुदतवाढ नाकारत प्रक्रियेची गांभीर्याने दखल घेतली. कायद्याच्या चौकटीत राहूनच कोणत्याही समुदायाचे हक्क सुरक्षित राहू शकतात—ही मूलभूत बाब लक्षात घेणे आवश्यक आहे. भावनिक डरकाळ्यांपेक्षा दस्तऐवजीकरण आणि उत्तरदायित्व यांचीच खरी परीक्षा आता सुरू झाली आहे.
🔽
Comments