top of page

🖋️ अभिजीत राणे लिहितात VBSA आणि उच्च शिक्षणातील बदल

  • dhadakkamgarunion0
  • 6 hours ago
  • 3 min read

🖋️ अभिजीत राणे लिहितात

VBSA आणि उच्च शिक्षणातील बदल

केंद्र सरकारने मांडलेले VBSA (विकसित भारत शिक्षा अधिष्ठान) विधेयक २०२५ हे उच्च शिक्षण क्षेत्रातील सर्वात मोठे पुनर्रचना पाऊल आहे. UGC, AICTE आणि NCTE यांचे विलीनीकरण करून एकच सर्वोच्च संस्था स्थापन होणार आहे. त्यामुळे UGC कायदा १९५६ रद्द होईल आणि निधी वाटप थेट शिक्षण मंत्रालयाकडे जाईल. बनावट विद्यापीठे किंवा नियमभंग करणाऱ्या संस्थांवर १० लाख ते २ कोटी रुपयांपर्यंत दंडाची तरतूद आहे. १३ जानेवारी २०२६ रोजी लागू झालेली UGC Equity Regulations रद्द होणार नाहीत, तर VBSA अंतर्गत त्यांचा समावेश होईल. ‘Saving Clause’ मुळे विद्यमान नियम नवीन मंडळ स्वतःचे नियम तयार करेपर्यंत लागू राहतील. थोडक्यात, नियामक बदलणार आहे पण नियम कायम राहतील. त्यामुळे विद्यार्थ्यांच्या हक्कांचे संरक्षण अधिक कठोरपणे होईल.

🔽

🖋️ अभिजीत राणे लिहितात  

राजकीय सभ्यता आणि मुंब्र्यातील सत्तासंघर्ष

मुंब्र्यातील स्थानिक राजकारणात नुकत्याच झालेल्या सत्तापालटानंतर उमटलेल्या प्रतिक्रिया राजकीय प्रगल्भतेच्या अभावाचेच दर्शन घडवतात. जितेंद्र आव्हाड यांना ज्या पद्धतीने 'डिवचण्यात' आले, त्यामागे तिकीट नाकारल्याचा वैयक्तिक राग स्पष्टपणे दिसून येतो. मात्र, नवनिर्वाचित प्रतिनिधींच्या पालकांची आक्रमक आणि खालच्या स्तरावरील भाषा पाहता, आव्हाडांनी त्यांना उमेदवारी न देण्याचा घेतलेला निर्णय नैतिकदृष्ट्या योग्यच ठरतो. मुंब्र्यावर असलेली त्यांची राजकीय पकड दोन-चार नगरसेवक गेल्याने ढळणारी नाही; उलट अशा आव्हानांमुळे त्यांना पुढच्या निवडणुकीत अधिक मोठ्या मताधिक्याची संधी मिळेल. काही लोक प्रक्षोभक भाषणांचे समर्थन करण्यासाठी इतर पक्षांतील नेत्यांची उदाहरणे देत आहेत. मात्र, राजकारणातील एकाची चूक दुसऱ्याच्या चुकीचे समर्थन ठरू शकत नाही. दुसऱ्याने अश्लाघ्य वर्तन केले म्हणून आपणही त्याचे अनुकरण करावे, हा तर्क लोकशाहीला घातक आहे. सार्वजनिक जीवनात भाषेचा दर्जा राखणे हे प्रत्येक नेत्याचे आणि कार्यकर्त्याचे कर्तव्य आहे.

🔽

🖋️ अभिजीत राणे लिहितात

मेरिट, आरक्षण आणि राजकीय विसंवाद

आसामचे मुख्यमंत्री हिमंता बिस्वा सरमा यांनी जातीपातीचे राजकारण आणि आरक्षणावरून व्यक्त केलेली मते सध्या राजकीय वर्तुळात चर्चेचा विषय ठरली आहेत. त्यांच्या मते, देशाला प्रगतीपथावर नेण्यासाठी 'कोटा' नव्हे तर शंभर टक्के गुणवत्ता (Merit) असलेले डॉक्टर, वैज्ञानिक आणि इंजिनिअर्स हवेत. समानता देणाऱ्या कायद्यांची गरज प्रतिपादन करतानाच, त्यांनी यूजीसी (UGC) सारख्या नियमांवरही 'काळे कायदे' म्हणून टीका केली आहे. सर्वात धक्कादायक बाब म्हणजे, स्वपक्षीय 'गद्दारां'बाबत त्यांनी व्यक्त केलेला संशय. केंद्रीय मंत्रिमंडळातील काही घटक जातीयवादाचे बीज पेरत असल्याचा त्यांचा दावा भाजपमधील अंतर्गत धुसफुशीकडे लक्ष वेधतो. सरमा यांनी थेट पंतप्रधान मोदी आणि अमित शहा यांना आवाहन केले आहे की, अशा प्रवृत्तींना वेळीच आवर घातला नाही, तर पक्ष आणि देश दोघांचेही नुकसान होईल. हे विधान केवळ आरक्षणाविरोधी सूर नसून, सत्तेच्या उच्च स्तरावर सुरू असलेल्या संघर्षाचे प्रतिबिंब आहे.

🔽

🖋️ *अभिजीत राणे लिहितात

राजकीय सोयीचे 'शंकराचार्य' प्रेम

अखिलेश यादव यांनी शंकराचार्यांच्या समर्थनार्थ केलेले विधान हे धार्मिक श्रद्धेपेक्षा राजकीय स्वार्थाने अधिक प्रेरित वाटते. ज्या मुलायमसिंह यादव यांनी अयोध्येत कारसेवकांवर गोळ्या चालवण्याचे आदेश दिले होते, त्यांच्याच पुत्राचा अचानक उफाळून आलेला हा 'सनातन' प्रेम संशयास्पद आहे. प्रत्येक सनातनी शंकराचार्यांच्या पाठीशी असल्याचा दावा अखिलेश करत असले, तरी वस्तुस्थिती वेगळी आहे. अविमुक्तेश्वरानंद यांच्या कार्यपद्धतीमुळे आणि भूमिकेमुळे खुद्द सनातनी समाजातच त्यांच्या 'शंकराचार्य' पदाबद्दल मतभेद आहेत. सर्वोच्च धार्मिक पदावर बसलेली व्यक्ती राजकीय अभिनिवेशातून भाष्य करत असेल, तर त्यांच्या प्रतिमेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित होणे स्वाभाविक आहे. त्यामुळे, अखिलेश यादव यांनी केलेला "प्रत्येक सनातनी सोबत आहे" हा दावा धादांत खोटा ठरतो. हा केवळ एका विशिष्ट राजकीय अजेंडा राबवण्याचा आणि हिंदू मतांमध्ये फूट पाडण्याचा प्रयत्न आहे, जो खऱ्या सनातनी जनतेला कधीही मान्य होणार नाही.

🔽

🖋️ अभिजीत राणे लिहितात

जागतिक शस्त्रास्त्रांची पीछेहाट आणि भारतीय हवाई दलाचा प्रहार

पाकिस्तानातून येत असलेल्या बातम्या केवळ सीमावर्ती संघर्षापुरत्या मर्यादित नसून, त्या जागतिक शस्त्रास्त्र बाजारातील मक्तेदारीला बसलेला मोठा तडाखा आहेत. भारतीय हवाई दलाने लॉकहीड मार्टिन या अमेरिकन कंपनीचे 'AN/TPS-77 3D' लाँग रेंज रडार नष्ट करणे, ही केवळ तांत्रिक हानी नाही, तर अमेरिका, चीन आणि तुर्की या देशांच्या संरक्षण तंत्रज्ञानाचे अपयश आहे. ४५० किमीची क्षमता असलेले हे रडार ज्या सहजतेने निकामी करण्यात आले, त्याने या देशांच्या काळजाचा ठोका चुकला आहे. स्वतःची शस्त्रे जगात सर्वश्रेष्ठ मानणाऱ्या या देशांना भारताच्या या अचूक हल्ल्याने मोठा 'घाव' घातला आहे. म्हणूनच पाकिस्तानपेक्षा जास्त आक्रोश हा या शस्त्रास्त्र पुरवठादार देशांमध्ये दिसून येत आहे. एका छोट्या युद्धात भारतीय सैन्याने दाखवलेले हे सामर्थ्य भविष्यात जागतिक संरक्षण समीकरणांना बदलणारे ठरेल. ही केवळ रडारची राख झाली नसून, जागतिक महासत्तांच्या अजेय मानल्या जाणाऱ्या प्रतिमेचेही दहन झाले आहे.

🔽



 
 
 

Comments


  • Facebook
  • Twitter
  • Instagram
  • LinkedIn

Copyright © 2020 Abhijeet Rane

  • What's App
  • Telegram
bottom of page